صاحب‌نظران و انديشمندان درخواست مىنمايم اين حقير را از نظريات انتقادى و تكميلى خود آگاه فرمايند . در خاتمه لازم است نكاتى را دربارهء كيفيّت تدوين و چگونگى استفاده از اين كتاب متذكّر گردم . 1 . هدف اين كتاب تشريح و تبيين هر اصطلاحى است كه در كتاب‌هاى اصولى به كار رفته است . گرچه بعضى از آنها اصطلاح اصولى نيست . 2 . چون در نظر نبود تنها به‌معناى هر اصطلاح اكتفا شود ، بلكه مقصود تشريح و تبيين آنها در حدّ معقول بوده است ، به همين دليل ضمن پرداختن به اين امر نام آن را نيز فرهنگ تشريحى اصطلاحات اصول انتخاب كرده‌ام . 3 . همان گونه كه اهل فن آگاهى دارند بسيارى از كتاب‌هاى اصولى فاقد فهرست است ، و يا در فهرست‌ها به برخى از مباحث عمده اشاره شده است . در حالى كه اصطلاحات جمع‌آورى شده در اين كتاب به صورت پراكنده در كتاب‌هاى اصولى يافت مىشود ، بنابراين سعى شده است اوّل هر اصطلاح نام برخى از كتاب‌هايى را كه اصطلاح مورد نظر در آنها مورد بحث قرار گرفته است با ذكر صفحه آورده شود تا كار پژوهندگان آسان‌تر گردد . 4 . به‌دليل نيازى كه احساس مىشد به ناچار دامنهء سخن پيرامون برخى از اصطلاحات گسترده‌تر از ديگر اصطلاحات شده است . 5 . در كتاب حاضر اصطلاحات از ديدگاه علماى اماميه مورد بررسى قرار گرفته است ، گرچه در بعضى از موارد به برخى از ديدگاه‌هاى علماى اهل سنّت نيز اشاره شده است . اميدوارم با توفيق الهى در آينده فرهنگ تطبيقى اصطلاحات اصول ( شامل ديدگاه‌هاى اماميه و اهل سنّت ) را نيز تقديم علاقه‌مندان نمايم . كيفيّت بهره‌گيرى : الف . كلمات بسيط مقدّم بر مركب است مانند كلمه « اصل » نسبت به « اصل مثبت » . ب . اصطلاحات كه با « الف و لام » شروع مىشود « الف و لام » آن كان لم يكن فرض شده است . مثل « الجمع مهما امكن اولى من الطرح » كه در باب جيم آمده و مانند « الابتلاء » كه به صورت « ابتلاء » ذكر گرديد . ج . بين دو اصطلاح مركب « الف و لام‌هايى » كه در عربى معمول است كان لم يكن فرض شده است . همانند كلمه « اصالة البراءة » يا « اصالة الصحّه » . د . ملاك در ضبط اصطلاحات مركب جزء اوّل آن است ، به همين دليل « اصالة البراءة » بر « اصل اباحه » مقدم گشته است . درعين‌حال ممارست و انس با كتاب كه مخصوصا لازمهء مراجعه به اين‌گونه كتاب‌هاست هر نوع مشكل مراجعه را بر طرف خواهد كرد . عيسى ولائى